مدیریت بهرهوری و كیفیت
نويسنده:
علي سعادت پناه
استمرار بقا، مهمترین
نیاز تمامی موجودات زنده و سازمانهاست. زیرا تنها در سایه برقراری و استمرار
بقاست كه میتوان برای رسیدن به اهداف و اجرای مأموریتها تلاش كرد. نكته جالب
توجه آن است كه موضوع بقا تنها به سازمانهای هدفمند، پویا و در تعادل با محیط
اختصاص ندارد. بلكه سازمانهایی نیز كه در طول زمان علت وجودی آنها منتفی شده و یا
اهداف و مأموریتهای خود را فراموش و یا گم كردهاند نیز بقا را جایگزین علت وجودی
منتفی شده و یا اهداف فراموش شده خود كرده و با تمام قوا در این راه (بقا برای
بقا) میكوشند. البته اینگونه سازمانها در انتهای راه خود قرار دارند و در آیندهای
نزدیك در صورت حذف حمایت دولتها، سریعاً متلاشی شده و از بین خواهند رفت. به همین
دلیل موضوع این بحث، قرار ندارند. امروزه شانس بقای سازمانهای پویا و در تعامل با
محیط نیز (به علت بروز شرایط شدیداً رقابتی و دشوار محیطی) در مقایسه با گذشته به
شدت كاهش یافته و در معرض خطرات بیشتری قرار گرفته است و اینگونه سازمانها نیز
برای حفظ بقا و جایگاه خود ضروری است، ضمن پیشبینی صحیح تحولات آینده و متناسب با
تحولات پیشبینی شده و رخ داده، سازماندهی و روشهای اجرایی و عملیاتی و حتی در
صورت لزوم، مأموریتهای خود را طی روندی دائمی، بازنگری و بهنگام كنند.
شرایط شدیداً رقابتی
موجود كه غالباً سازمانها را علاوهبر رقبای شناخته شده در مقابل رقبایی قرار میدهد
كه حضورشان قابل پیشبینی نیست، قطعاً تهدیدی بسیار قوی بهشمار میرود كه جز با
برنامهریزیهای استراتژیك قدرتمند، نمیتوان با آن مقابله كرد.
نويسنده:
علي سعادت پناه
اصلیترین عوامل و دلایل
را میتوان در ضعف فرهنگ کار و بهرهوری در جامعه، نبود یک برنامه و نداشتن روش
شفاف برای ارتقای بهرهوری از طرف دولت، نبود یک سازمان و تشکیلات توانمند و
برخوردار از امکانات و اعتبارات لازم برای توسعه، آموزش و نظارت بر بهره وری، ضعف
و بیاعتقادی مدیران به موضوع، سادهتر بودن اتکا به هزینه کردن و رفع مشکل با
استفاده از منابع عمومی و اعتبارات ملی و مقولههای مشابه دیگری را نیز میتوان
نام برد.
اول خرداد روز ملی
بهرهوری است؛ بهرهوری در برنامه چهارم سهم و جایگاه مهمی دارد. قرار بر این بوده
است که ۵/۲درصد از رشد تولید ناخالص ملی یا به عبارتی ۲/۳۱درصد اقتصاد کشور از محل
بهرهوری و بدون سرمایهگذاری جدید تامین شود.
همین دو عدد ما را به
اهمیت بسیار بالا و تعیینکننده بهرهوری متوجه میسازد ولی متاسفانه آنچه در عمل
اتفاق افتاده است، بسیار متفاوت است. یعنی سهم بهرهوری در رشد اقتصادی کشور بهجای
۵/۲ درصد فقط ۵۷صدم درصد است؟! و در مقایسه با سایر کشورها متوسط رشد بهرهوری
کشورهای جهان بالغ بر ۵/۴ برابر میانگین رشد بهرهوری در ایران است؟!
نويسنده:
علي سعادت پناه
● نقش بهره
وری در رشد اقتصادی برخی كشورها
در دو دهه گذشته
تعدادی از كشورهای آسیای جنوب شرقی و اقیانوسیه از رشداقتصادی چشمگیری برخوردار
بوده اند. بررسی های به عمل آمده نشان می دهد این كشورها سهم قابل توجهی از رشد
اقتصادی خود را نه از طریق سرمایه گذاری های جدید، بلكه از طریق بهبود ساختارهای
مدیریتی، نیروی انسانی، تجهیزات و ماشین آلات به دست آورده اند.
● مالزی
در مالزی در مقام یك
كشور درحال توسعه موفق، بهره وری سهم قابل توجهی در تأمین رشد اقتصادی داشته است.
به طوری كه سهم بهره وری كل عوامل (
TFP
) در تأمین رشد اقتصادی در برنامه اول مالزی
(۹۰-۱۹۸۱) به طور متوسط ۱۳ درصد، در برنامه دوم (۲۰۰۰-۱۹۹۱) حدود
۲۵
/
۵
درصد و در برنامه جامع سوم (۲۰۱۰-۲۰۰۱) پیش بینی می شود،
۴۲
/
۵
درصد باشد. سهم نیروی كار در سه دوره یادشده مزبور به ترتیب ۳۶
/
۱
، ۲۴
/
۳
و ۲۰
/
۹
درصد و سهم سرمایه ۵۰
/
۹
، ۵۰
/
۲
و ۳۶
/
۶
درصد پیش بینی شده است.
نويسنده:
علي سعادت پناه
در بین كشورهایی كه در
چند دهه اخیر به پیشرفت های سریع اقتصادی نایل آمده اند بهره وری طیف گسترده ای یافته
است، به طوری كه شاید بتوان گفت پایه توسعه اقتصادی و تكنولوژیكی آنها براساس توجه
به مقوله بهره وری و اشاعه آن در تمامی سطوح و طبقات جامعه است. افزایش بهره وری
بر پدیده های اصلی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جوامع تأثیر دارد، مانند كاهش سطح
تورم، افزایش سطح رفاه عمومی، افزایش سطح اشتغال و افزایش توان رقابت اقتصادی. در
كشور ما اهمیت و توجه به مقوله بهره وری به دلایل مختلف از جمله حاكم نبودن فرهنگ
و نگرش درست به بهره وری در جامعه، مورد غفلت واقع شده است و با وجود برخی اقدام
های انجام شده مانند تأسیس سازمان ملی بهره وری و برخی تأكیدها در برنامه سوم
توسعه در خصوص ارتقای بهره وری، هنوز تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله زیادی باقیمانده
است و باید قدم های اساسی و مؤثری در این زمینه برداشته شود. در مقاله ای كه می
خوانید كارشناسان بانك مركزی به تبیین مفاهیم كلیدی بهره وری و تجربه برخی كشورهای
جهان در خصوص آن پرداخته اند.
نويسنده:
علي سعادت پناه
نه سال پیش در یک شب
بارانی دو گردشگر موتور سوار آلمانی در راه ماندند و برای اینکه بتوانند در یک جای
امن شب را به صبح برسانند به خانه یک روستایی پناه بردند. عباس یک کارگر ساده
روستایی همراه خانواده اش تلاش کرد تا به شیوه خودش از مهمانان خارجی به خوبی
پذیرایی کند.
کلبه آنها محقر بود و
به جز چای آتشی و غذای روستایی چیز دیگری نداشتند. مهمانان عباس خارجی بودند و
امکانات او برای پذیرایی اندک. سادگی پذیرایی خانواده عباس و زندگی یکروزه در روستای
خوش آب و هوا رضایت حداکثری دو مهمان آلمانی را جلب کرد آنقدر که سه ماه بعد یک
گروه هفت نفره آلمانی به پیشنهاد دوستانشان به خانه عباس رفتند. آنها خواستند تا
با همان دم پختک و چای آتشی که دوستانشان تعریف کرده بودند در خانه روستایی عباس
پذیرایی شوند. صبح عباس راهنمای آنها شد تا بتوانند مناطق دیدنی و طبیعی روستای
بزم شهر بوانات فارس را ببینند.
در سال همت مضاعف بهرهوری را دریابیم
توسعه در گرو بهره وری (2)
توسعه در گرو بهره وری (1)
خلاقیت و همت مضاعف یک کارگر ساده، خانه اش را هتل و روستایش را قطب گردشگری کرد

